<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Woda niżej">
<author_1="ALI">
<language="pl">
<style="press">
<year="1951">
<month="2">
<date="1951-02-25">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
W „Górze czarodziejskiej " Tomasza Manna istnieje cały prawie rozdział poświęcony rozmowie o cygarach. Tak jest — o cygarach marki "Maria Mancni''. Według Pana może to jest właśnie woda, ale jeżeli tak Pan sądzi, jest Pan w tym wypadku w błędzie. Ta rozmowa — pomijając fakt, że jest zrobiona po mistrzowsku — otwiera przed czytelnikiem perspektywy, wybiegające bardzo daleko poza zalety wspomnianych cygar. Daje ona głęboko precyzyjny wgląd w mentalność pewnej klasy społecznej, oświetla styl życia, nawyki, temperament i poglądy opisywanego środowiska w danej epoce. Cygaro nie jest zjawiskiem oderwanym, a rozważania nad jego smakiem i kolorem jego popiołu mogą stanowić coś w rodzaju socjologiczno-psychologicznej rozprawki. Jednakże, jeżeli ktoś nie dostrzega związków między zjawiskami, jeżeli są one dla niego tylko epizodami chaotycznej rzeczywistości, jeżeli widzi w nich konwencjonalną powierzchnię — niech lepiej da spokój. Dygresje w rodzaju owej cygarowej wycieczki mogą być podejmowane bezpiecznie tylko przez twórców dużej miary. Pisarz mierny, choćby był nawet rzetelny w swych obserwacjach, może zanudzić człowieka na śmierć łańcuchem, swych pedantycznych refleksji i wniosków. Jego rozważania, zamiast być intelektualną i artystyczną fugą, staną się uprzykrzonym ględzeniem. To właśnie jeden z rodzajów „wody". Trzeba znać granice własnych możliwości. Jeszcze raz pozwolę sobie sprecyzować: o „wodnistości" nie decyduje liczba słów. "Wodnistość" to nie jest skaza ilościowa, lecz jakościowa. W tejże „Górze czarodziejskiej" Minherr Peeperkorn wygłasza bardzo długą i pozbawioną wszelkiego sensu przemowę. Ale to nie jest woda. To jest wspaniała charakterystyka mówiącego. Tymczasem w powieści pana X powiedziano o kimś zwięźle, że to „złote serce". Trudno krócej, a jednak to właśnie woda. Bo to jest szablon, to po prostu nic nie znaczy.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
